понедельник, 7 мая 2012 г.

Կարոտները հայոց հողի ես հավաքեմ՝
Արարատի ձյունի՛ն խառնեմ,
Երևանյան արևները ծիրանագույն՝
Սևանի ջինջ ջրու՛մ սուզեմ,
Ժիր մանչուկի ձայնը զվարթ՝
Կոմիտասի երգո՛վ լսեմ,
Ալագյազի անթառամից փնջեր անեմ
Նորահարսի գլխին հարմար պսա՛կ հյուսեմ,
Զանգեզուրյան ապառաժի ամրությունը
Հայ զինվորի բազկի՛ն ձուլեմ,
Սիրահարի համբույրը հեգ՝
Խենթ Չարենցի շուրթո՛վ հպեմ...

Իմ ժպիտն էլ միացնելով սիրով լեցուն այս տողերին
Ես ամփոփեմ ու քե՛զ ձոնեմ՝ ի՛մ ՀԱՅՐԵՆԻՔ...

Բոլորը քե՜զ..., բոլորը քե՛զ








Շնորհակալ եմ Դավիթ Հակոբյանին: Այս տողերը գրել եմ իր նախաձեռնության շրջանակում, ուր պետք է շարունակվեր «Բոլորը քե՜զ» չարենցյան բանաստեղծության պաթոսը

суббота, 5 мая 2012 г.

Մամայի հոտ ա գալիս



Կինը անտրամադիր մտավ աշխատասենյակ:Գնաց դեպի իր գրասեղանը, պայուսակը կախեց աթոռից: Դարակից հանեց գրանցամատյանը, բացեց, բայց արագ վեր կացավ.
- Սուրճ կուզե՞ք, - դիմեց բաժնի վարիչին
- Հա,- գլուխը տմ
տմբացրեց Սարգսյանը: Ուզեց հարցնել ու՞ր էր, բայց գերադասեց լռել՝ իմանալով որ անտեղի կլինի,- իմը շաքարավազով կանես:
Սուրճը տաք էր ու հաճելի դառը: Առավոտից բան չէր դրել բերանը, մտածում էր պիտի անալիզ հանձներ, էն էլ… է՜հ, մարդ պիտի բախտ ունենա, բա՜խտ…
- Լալա, քեզ են ուզում,- մի բան գտածի նման ասաց Սարգսյանը, նրան մեկնելով լսափողը.
- Մերսի:
Սրճեփն անջատեց,- նախանձ, մի ապարատի եղածն ի՞նչ ա, որ չես ուզում իմ համար բերել տալ, կարծես քո գրպանից ես վճարելու,- մտածելով,հեռախոսին մոտեցավ կինը.

- Ո՞նց ես, գնացի՞ր հիվանդանոց,- մորաքույրն էր:
- Ոչ մի բան էլ չկար, - ու էլ չկարողացավ շարունակել,  փղձկաց…
- Ի՞նչ եղավ, ո՞վ էր… զանգե՞մ Վահանին,- հարցրեց Սարգսյանը .

- Չէ, ջուր տվեք,- մի կերպ ասաց կինը,-
Սարգսյանը վերցրեց ձեռքից տու-տու անող լսափողն ու դրեց տեղը.

Ջուրը խմեց, հավաքեց իրեն ու նստեց տեղը.
- Կարո՞ղ ա ճնշումդ ա, գնա՞մ ջերմուկ բերեմ.
- Եթե դժվար չի,- ասաց կինն ու ուրախացավ իր՝ սենյակում մենակ մնալու մտքից.
Ինքը երազում տեսել էր, որ երկու ոտքով կանգնած էր ձմերուկի մեջ, հավատում էր, դրա համար գնաց  բժշկուհու մոտ: Թեսթ արեցին, մի գիծ էր, - «է՜, բա գլուխս ինչո՞ւ է հաճախ պտտում» ...

Սարգսյանը ներս մտավ, ետևից էլ Վահանը.
- Աստծո սիրուն, Լալային տիրություն արա, տուն տար.
Կինը մի կերպ ժպտաց ամուսնուն, որ նշանակում էր «բան չի պատահել»:

Վահանը մտավ հյուրասենյակ:
- Դե ասա տեսնեմ ինչ է եղել.
- Ծաղիկի մոտ էի, կասկածներս սխալ դուրս եկան.
- Դու հանգստացիր, ամեն ինչ լավ կլինի, թեյ բերե՞մ, թե՞ սուրճ, - համբուրեց կնոջն ու գլխով ցույց տվեց բազմոցը.
- Չէ, ուզում եմ քնել:
Անցան ննջարան: Կինը հանվեց, մտավ անկողին: Վահանը ծածկեց ուսերը վերմակով,
- Դու քնիր, ես գնամ մի քիչ աշխատեմ, վաղը գծագրերը պիտի հանձնեմ:

Կարծես թե մեկը մտավ վերմակի տակ ու քնքուշ փաթաթվեց իրեն .
-Հայկ ջա՞ն, եկա՞ր ,մամայի բալա, - ու ամուր գրկեց իր առաջնեկին...: 
 
Երբ  մենակ էր լինում ննջարանում, Հայկը գալիս էր մոտը, խաղում էր իր Տիմոշա արջուկով, լսում հերթական հեքիաթն ու ամեն անգամ պինդ գրկելով մորը, խորը շնչում էր ու ասում՝ «ինչ լավ ա, մամայի հոտ ա գալիս»...
Վախենում էր աչքերը բացել:
Ամուր գրկեց երեխային որ զգա նրա ներկայությունը, որ հավատա ուրիշներին անտեսանելի ու անհավատալի իր իրականութանը:
- համովս, սիրտս, անուշս, կյանքս, բալե՜ս… մի քիչ խաղանք, հետո հեքիաթը, հա՞...

- Չէ, մամ ջան, էսօր հեքիաթ մի պատմիր, ես քեզ կարևոր բան եմ ասելու, ես ապերիկ եմ ունենալու, ուզում եմ որ անունը Տիգրան լինի:
- Է՜, Հայկ ջան,- հառաչեց կինը.
- Հա՜, ճիչտ եմ ասում, հավատա, ու ես էսօր վերջին անգամ եմ եկել, դու էլ ինձ չսպասես, ես հետո կգամ Տիգրանի հետ ու միշտ իրեն կպաշտպանեմ:
- Մի՜… մի գնա, ես քեզ թաքուն կպահեմ, ոչ մեկը չի իմանա քո մասին, մնա հետս էլի, մի՜…,- թախանձում էր կինը արցունքների միջից.
- Լալա,- Վահանն էր դռան ետևից.
Հայկը ամուր սեղմվեց մորը, մեկ անգամ էլ շնչեց նրա բույրը, համբուրեց ու ինչպես հուշիկ մտել էր անկողին, այնպես էլ դուրս սահեց
, գնաց դեպի պատն ու անէացավ:

- Բժշկուհի Ծաղիկն է զանգում,- զգուշորեն դուռը բացելով կանչեց Վահանը,- ասում է շատ կարևոր է.
- Հիմա,- արագ հագնելով հողաթափերն ու վերցնելով խալաթը՝ դեպի հյուրասենյակ շտապեց կինը
- Լալա ջան, մաղարիչ ունենք,- նոր գրասեղանս հավաքելիս նայեցի թեստին, երկրորդ գիծն էլ ա երևում, աննշմար ա, բայց ես տեսնում եմ…
Էլ ոչինչ չէր լսում…
Մի կում հեղձուկ էր կանգնել կոկորդում- : Մի կերպ հենվեց բազմոցի թևքին.... « երկու գի՜ծ…»
երկու գի՜ծ ա,- ու փլվեց ամուսնու գրկում .
… Կինը վերջին վեց ամսվա մեջ առաջին անգամ երջանկությունից էր լացում..
- Երկու գիծը գիտե՞ս ինչ ա, Վահան, երեխա՜ …

... Մամայի հոտ ա գալիս...




ՀԱՅԿՍ








пятница, 4 мая 2012 г.

ՄԱՐԻԵՏԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ԱՍԵՂՆԱԳՈՐԾ ՁԵՌԱԳՈՐԾ ԳՈԲԵԼԵՆՆԵՐԸ ...


Հրեշտակները հովիվներին հայտնում են Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան մասին 100x180)սմ




Մարիամ Աստվածածինը մանուկ Հիսուսի հետ (44x61)սմ



Մարիամ Աստվածածինը մանուկ Հիսուսի հետ (իր նկարածը)(47x81)սմ


Ճանապարհը և ճշմարտությունը և կյանքը(38x52)սմ


Տանելով իր խաչը... (62x86)սմ




Հրաշք ծառ (27x41)սմ




Կարճևան (42x52)սմ




Նատյուրմորտ «խորդենի» (42x74)սմ




четверг, 3 мая 2012 г.




Այսօր երազում ես քեզ եմ տեսել...
հետաքրքիր է, ի˚նչ ես մտածում հիմա իմ մասին.
երևի սիրում, բայց էլ չեմ գալիս
որ հեռու˚ ես դու...
- Օ՜, ո՜չ, սիրելի՜ս,
հոգնել եմ քեզնից.
քո տեսքից, ձայնից, նույնիսկ նայվածքից...
չեմ ուզում լինել
քեզ համար տիկնիկ...
ուզում եմ ապրել ուրիշ մի կյանքով,
ուրիշին սիրել, ուրիշով տարվել
ու քեզ մոռանա՜լ, մոռանա՜լ ընդմիշտ...
բայց ու˚ր է ուրիշն, ուրիշը չկա...
ուրիշն ուրի՛շ է, հարազատ չէ՛ նա...
մնում ես դու իմ հիշողության մեջ,
բայց դու անցյալ ես, հեռավո՜ր, անդա՜րձ...

Այսօր երազում ես քեզ եմ տեսել.
սակայն դու չգաս... ես քեզ չեմ ուզում...















ապրիլ, 1980թ.

— իմ առաջին չափածո տողերից. ոչինչ փոխել չեմ ուզում




понедельник, 30 апреля 2012 г.

ՀԱՍՄԻԿԸ, ՎԱՀՐԱՄՆ ու...


-Հանգիստ թող իմ տղային, նա վաղը չի գա Երևան:
     Հասմիկը հավաքեց Վահրամի համարը, այնտեղից հնչող ձայնն ասաց. -Բաժանորդը անջատել է հեռախոսը… միացրեց համակարգիչը, մտավ հայլանդ, Վահրամը կայքում էր, ուզեց գրել , սակայն նա իրեն սև ցուցակում էր առել:
     Ամեն պատրանք, ամեն երազանք, ամե՛ն, ամե՛ն ինչ հոդս ցնդեց,,, մնաց մի տարածություն, ուր անհասկանալի լռություն էր, ունայնություն ,...
    Անգամ արտասուքն էր սառել... ինչու˚... ինչու˚... ինչու˚ հենց իր հետ... միթե կարող էր Վահրամը թույլ տալ այսպիսի վերջ... ա՛յն Վահրամը, ով արդեն երեխաների անուններ էր որոշում, իրենց բնակարանն էր կահավորում... ինչու˚... ինչու˚... չէ, դա անհնար է, իրեն մի ձայն ասում է որ Վահրամը ...
- Ո՛չ, սա Վահրամը չէ, ո՛չ... Վահրամը չի կարող այսպիսի բան անել,- արտասվում էր Հասմիկը, - նա ինձ կասեր , մի բան կասեր, ինչո˚ւ պետք է երեկ պայմանավորվեր, իսկ հիմա հրաժարվեր,,,, սև ցուցա՜կ, ինքը սև ցուցակու՜մ է.. իսկ նա անվրդով՝ դեռ Հայլանդում ակտիվ է--- ինչպե˚ս կարող է...
   Սիգարետ սիգարետի ետևից վառում էր ու խոհանոցի երկարությամբ քայլում, առանց հողաթափերի, ոտաբոպիկ՝ չզգալով հախճապակյա գետնի սառնությունը...
    Ռեքսը զգում էր Հասմիկի հոգու խռովքը, ամեն կերպ ուզում էր օգնել ու հանգստացնել նրան. Մերթ հոտոտում էր ձեռքերը, մերթ ոտնաթաթերին բարձրանալով լիզում էր դեմքը,
    Տեսնելով որ ոչնչի հասնում, ետ քաշվեց իր գորգի վրա ու մեղավոր սսկվեց...
    Իսկ ինքը նոր զգեստ է գնել, պայմանավորվել մազահարդարի հետ,
- Աստված, օգնիր ինձ... օգնիր ապրել այս գիշերը... (ցուրտ է, մտնեմ տեղերս...), գոնե կարողանամ քնել ...
    Արցունքներն ինքնահոս իջնում էին բարձին...
- Վահրա՛մ- դու այդպիսին չես, դու չես կարող ինձ հետ այդպես վարվել... ես չեմ ուզում դու այդպիսին լինես...
    Արևի մի չարաճճի շող անտեղյակ Հասմիկի ապրումներից, խաղում էր նրա արտևանունքների հետ, խուտուտ տալիս փոքրիկ քիթը։
    Հասմիկը բացեց աչքերը.
   Օրը կեսօր էր, մի ժամից պէտք է կայանար ժամադրությունը...
   Զարմանալիորեն հանգիստ էր... գիշերվա տրամադրությունը տեղի էր տվել... հագավ հողաթափերն ու գնաց լոգարան
- Հիմա ցնցուղ կընդունեմ ու Վահրամ,մտքիցս կլվանամ քեզ ու քո հետ կապված բոլոր երազանքները... էլ չեմ լացելու, երբե՛ք...
   Թաց մազերը ուսերին, ոտքը ոտքին, ձախ ձեռքը հենարան արած աջին՝ ծխում էր Virginia Slims-ի հերթական գլանակն ու նայում ժամացույցին, որ անխնա իրենց չկայացած հանդիպման ժամն էր ցույց տալիս...
   Հանկարծ մի բան գտածի նման վեր թռավ տեղից... մոտեցավ պահարանին, անսովոր առույգությամբ հանեց երեկվա գնած զգեստն ու հագավ այն...
   Հայելուց իրեն էր նայում մի ուրիշ Հասմիկ. Նրա աչքերում նախկին ինքնավստահությունը չէր,.. հաստատակամություն կար այս Հասմիկի աչքերում, իսկ թաց մազերը ավելի վճռական տեսք էին տալիս հայացքին...
  Հեռախոսը երգում էր. իզուր... իրեն զանգող չկա էլ....
   Ռեքսը, որ մինչ այդ ֆսսացնելով քնած էր ձևանում իր գորգին, սկսեց հաչել, ասես Հասմիկի հետ հաշտվելու ու նրան ուրախացնելու առիթ գտավ,
- Լռի՛ր, լռի՛ր ,- վերցրեց Հասմիկը հեռախոսն որ անջատի... նայեց համարին,- սա ի˚նչ անծանոթ համար է,- ու ակամայից սեղմեց պատասխանելու սեղմակին...
- ՀԱՍՄԻ՜Կ, 32 րոպէ է սպասում եմ, մի˚թե չես գալիս,- Վահրամն էր....

- Մայրս զանգել է...,- մոտենալով սեղանին մտածում էր Վահրամը,- ու այդ զանգից հետո ինձ չմերժելը մեծահոգությանդ մասին է խոսում,- ամեն կերպ մոր արարքը փորձելով . արդարացնել.,- համ էլ ի˚նչ բացատրություն, մոր սերը մոլեռանդ պաշտամունքի է վերածվել, նա ամեն կերպ իրեն ուզում է ետ պահել ուրիշ կնոջ հետ կիսելու մտքից... նա Հասմիկի դեմ ոչինչ չունի... թէ˚ ունի... դա իր համար արդեն կարևոր չէ...
   Պատուհանից դուրս հունվարյան արևոտ օր էր։ Արևի մի շող ապակյա սեղանին ճառագում էր ոնց հաստատում այդ մտքերին.
-Հասմիկը պետք է ըմբռնումով մոտենա այդ զանգին...
   Ճանապարհի հոգնածությունը ընդարմացրել էր մարմինը ու նա փակեց աչքերը...  Մարտինի բյակոյի ու մեղրի համադիր համը շատ հաճելի էր...
  Հասմիկը նստեց դիմացի աթոռին ու նայում էր ննջող տղամարդուն, որ իր Վահրամն էր... Ի՛ր Վահրամը...
- Վահրա՜մ,- մատներով շոյելով Վահրամ ձեռքը,- զգուշորեն կանչեց Հասմիկը,- եկե՜լ եմ,- հայացքով կասեցրեց իրենց մոտեցող մատուցողին ու նորից՝,- Վահրա՜մ....
  Վահրամը բացեց աչքերը, ժպտաց աղջկան ու նորից փակեց, այս անգամ ըմբոշխնելով Հասմիկի մատների զգացողությունն ու ձայնի երգեցիկ հնչերանգը...
  Բռնելով աղջկա ձեռքը Վահրամը այնպես ժպտաց, ու Հասմիկը մոռացավ գիշերվա զանգը, տխուր ապրումները...
   Նրանք նայում էին իրար ու չկար էլ ոչ ոք... ... մատները իրենց զգացողությունների մասին խոսում էին սեղմումներով...
   Աշխարհի կենտրոնը Երևանն էր, հետո այս սրճարանն, այս սեղանն ու արևի շողը,
- Արի գնանք,ես ոչինչ չեմ ուզում,- ասաց Հասմիկը,-..
  Այնքան գեղեցիկ էր Հասմիկը... ալիքավոր երկար մազեր՝ անփույթ իջած ուսերին, բաց շագանակագույն աչքեր, մաքուր լայն ճակատ, նրբիկ քիթիկ, իսկ շուրթերը՜... ոնց է ցանկանում համբուրե՜լ...
- Գնանք ,- լուռ արտաբերեց Վահրամը, - արի ...


четверг, 19 апреля 2012 г.




Ես երջանիկ եմ


Ես երջանիկ եմ,
երջանիկ այնքան,
որ բառերն իրենք
գալիս են շուրթիս
ու երգ են դառնում:

вторник, 17 апреля 2012 г.



Թեկուզ ժպիտս արցունքախառն է
ու կարոտով լի,
Ես նախընտրում եմ ապրել ու լինել
միայն քո կողքին